Πληροφορίες
Πληροφορίες για το site
Καταχωρήστε το blog σας
Συχνές ερωτήσεις (FAQ)
Blogging για αρχάριους
Η πανέμορφη Νάξος είναι το μεγαλύτερο και το πιο εύφορο νησί των Κυκλάδων, έχει συνδέσει το όνομα και την ιστορία της με υπέροχες μυθολογικές αφηγήσεις, πολέμους, πειρατικές επιδρομές, αλλά και δημιουργικότητα.
Εκεί κάπου ανάμεσα στο μύθο και την πραγματικότητα, σεργιανίζοντας στα γραφικά σοκάκια της Χώρας και των χωριών, ανακαλύπτει κανείς τη δύναμη του ανθρώπου και το αστείρευτο ταλέντο του να δημιουργεί παραμυθένιες γειτονιές.
Συνορεύει με πολλά κυκλαδίτικα νησιά με τα οποία έχει τακτική ακτοπλοϊκή σύνδεση. Στα δυτικά της βρίσκεται η Πάρος, στα βόρεια η Μύκονος και η Δήλος, στα νότια οι Μικρές Κυκλάδες (Ηράκλεια, Σχοινούσα, Κέρο, Κουφονήσια) και στα ανατολικά τα μικρά νησάκια Δονούσα, Στρογγυλή και Αγία Παρασκευή.
Χαρακτηριστικό της Νάξου είναι το ασυνήθιστα εύφορο έδαφός της για νησί των Κυκλάδων. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι μυθολογικά η Νάξος είναι η πατρίδα του Διονύσου. Έτσι, η παράδοση θέλει το νησί να είναι προικισμένο και ευλογημένο από τον θεό Διόνυσο.Από τα αρχαία χρόνια ως τις μέρες μας το νησί παράγει γαλακτοκομικά προϊόντα, εσπεριδοειδή εξαιρετικής ποιότητας ενώ από τα ναξιώτικα αμπέλια βγαίνει καταπληκτικό κρασί.
Επίσης, η κτηνοτροφία του νησιού είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένη και τα ναξιώτικα τυριά ξεχωρίζουν για την ποιότητα και την γεύση τους. Γενικά, η Νάξος είναι κυριολεκτικά ένας τόπος παραδεισένιος…
Η περιήγηση στο νησί αποτελεί μια ευχάριστη έκπληξη για κάθε ταξιδιώτη, καθώς οι επιλογές που προσφέρει ικανοποιούν όλα τα γούστα. Περιήγηση σε αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία, οδοιπορικά στις εύφορες κοιλάδες Μέλανες, Εγγαρές αλλά και στους ορεινούς όγκους του Ζά του υψηλότερου βουνού των Κυκλάδων 1002μ., όπου αποκαλύπτονται οι ομορφιές της ναξιώτικης υπαίθρου σε όλο τους το μεγαλείο.
Χώρα Νάξου: στη σκιά του Κάστρου και η Σφίνξ των Ναξίων
Η Χώρα της Νάξου και πρωτεύουσα του νησιού εντυπωσιάζει τον επισκέπτη με την μοναδική ομορφιά της. Συγκεντρώνει όλα τα χαρακτηριστικά κυκλαδίτικα στοιχεία, αλλά τα πολλά μνημεία διαφόρων χρονολογικών περιόδων, που γίνονται ορατά με την είσοδο του πλοίου στο όμορφο λιμάνι της, της προσδίδουν μια ξεχωριστή ταυτότητα.
Η πρώτη εικόνα που αντικρίζει ο επισκέπτης της Νάξου καθώς το πλοίο προσεγγίζει το λιμάνι, είναι η Πορτάρα. Βρίσκεται στο μικρό νησάκι Παλάτια, στο οποίο σύμφωνα με τη μυθολογία εγκατέλειψε ο Θησέας την Αριάδνη. Πάνω του δεσπόζει η πύλη του αρχαϊκού ναού του Απόλλωνα, γνωστή ως Πορτάρα. Κτίστηκε στα μέσα του 6ου αιώνα π.Χ. η κατασκευή όμως του ναού δεν ολοκληρώθηκε ποτέ.
Η γοητευτική Χώρα είναι κτισμένη στο μέσο περίπου της δυτικής ακτής του νησιού, στην ίδια θέση που υπήρχε και η αρχαία πόλη. Τα πολλά μνημεία της περιοχής μαρτυρούν το πλούσιο παρελθόν του τόπου.
Η καρδιά της πόλης χτυπά στη Παλιά Χώρα, τη καστροπολιτεία με τα καλντερίμια και το Ενετικό Κάστρο. Τα σπίτια με τα βενετσιάνικα οικόσημα να κοσμούν ακόμη και σήμερα τις εισόδους τους, συνδυάζουν μοναδικά το παραδοσιακό νησιώτικο στυλ με την ενετική οχύρωση της καστροπολιτείας.
Εικόνες περασμένων εποχών που έσπασαν το φράγμα του χρόνου και συναρπάζουν για ότι αντιπροσωπεύουν, γεμίζουν τη ματιά των διαβατών.
Στην βόρεια πλευρά της Χώρας συναντάμε τον αρχαιολογικό χώρο της Γρότας. Επίσης, στη Χώρα βρίσκεται και το αρχαιολογικό μουσείο του νησιού καθώς και το κτίριο της Σχολής των Ουρσουλίνων που ξεχωρίζει για την αρχιτεκτονική του.
Η παραλία του Αϊ-Γιώργη, στα νότια της Χώρας και της Γρότας με τα πολύχρωμα βότσαλα στη βόρεια πλευρά, συγκεντρώνουν αρκετούς λουόμενους τους καλοκαιρινούς μήνες. Επίσης
στο δημαρχείο της Νάξου δεσπόζει επάνω σε αρχαϊκό μάρμαρο αντίγραφο της Σφίγγας των Ναξίων κατασκευής του 570 π.Χ.
Εν κατακλείδι, η Χώρα της Νάξου αποτελεί μια πανέμορφη πολιτεία που τα έχει όλα. Ξενοδοχεία όλων των κατηγοριών, εστιατόρια και γραφικά ταβερνάκια στα οποία θα δοκιμάσετε την εκλεκτή τοπική κουζίνα, μπαράκια και κέντρα με ζωντανή μουσική στα οποία θα διασκεδάσετε μέχρι πρωίας στους ρυθμούς που προτιμάτε και φυσικά μια βόλτα στην αγορά της Χώρας επιβάλλεται! Όπου εκεί θα βρείτε όλα τα παραδοσιακά προϊόντα, είδη λαϊκής τέχνης αλλά και επώνυμα καταστήματα όλων των κατηγοριών. Αν θελήσετε να αγοράσετε αναμνηστικά προτιμήστε τα χειροποίητα κεραμικά που έχουν μακραίωνη ιστορία στο νησί, όπως τα υφαντά.
Οι παραλίες του νησιού
Στη Νάξο οι λάτρεις της κολύμβησης και των θαλάσσιων σπορ θα ανακαλύψετε τις παραλίες των ονείρων σας. Ατέλειωτες αμμουδιές, καθάρια νερά και ο ήλιος να λάμπει στον καταγάλανο ουρανό. Κατά την περιήγησή σας στο νησί θα ανακαλύψετε τις εκπληκτικές παραλίες του, που απευθύνονται σε όλα τα γούστα. Πολυσύχναστες και άρτια οργανωμένες για όσους προτιμούν τις κοσμικές πλαζ και μικρές απομονωμένες για όσους αναζητούν την ησυχία. Συνδυάστε το μπάνιο σας με μια βόλτα στους παραθαλάσσιους οικισμούς και δε θα χάσετε…
Μια από τις δημοφιλέστερες και πολυσύχναστες παραλίες του νησιού είναι αυτή του Αγίου Γεωργίου. Βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από τη Χώρα. Χαρακτηριστικό της είναι η ατέλειωτη χρυσαφένια αμμουδιά και τα ρηχά νερά. Είναι οργανωμένη και μπορείτε να εξασκηθείτε στα θαλάσσια σπορ.
Εξίσου δημοφιλής είναι και η παραλία του Αγίου Προκοπίου. Με την εκτεταμένη αμμουδιά της και τα καθάρια νερά της συγκεντρώνει μεγάλο αριθμό επισκεπτών. Φυσική συνέχεια αυτής της πλαζ είναι η Αγία Άννα. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό είναι το δάσος με τους κέδρους που φύονται μέσα στη αμμουδιά όπως στη ήσυχη και οικογενειακή παραλία της Μικρής Βίγλας, στο Καστράκι και το Πυργάκι που βρίσκονται λίγα χιλιόμετρα έξω από τη Χώρα-Νάξου καθώς δημιουργούν ένα ξεχωριστό εξωτικό τοπίο.
Στην νότια πλευρά της Νάξου, που βρίσκεται ο εύφορος κάμπος όπου μεταξύ άλλων καλλιεργείται και η περίφημη πατάτα της Νάξου, συναντάμε το χωριό Άγιος Αρσένιος που χαρακτηρίζεται από την παραδοσιακή του αρχιτεκτονική. Οι παραλίες του χωριού φημίζονται για τα καθαρά νερά τους και την αξεπέραστη ομορφιά τους. Στη νότια πλευρά του χωριού θα συναντήσετε τις αμμουδιές Μικρή Βίγλα, Καστράκι, Ορκός, Αλυκό, Πυργάκι και Πλάκα.
Στην ανατολική πλευρά της Νάξου συναντάμε τον παραθαλάσσιο οικισμό Μουτσούνα που αποτελεί ένα φυσικό λιμανάκι του νησιού και ο γραφικός οικισμός κτισμένος πάνω στο κύμα θα σας γεμίσει μοναδικές εικόνες.
Ακολουθώντας τον παραλιακό χωματόδρομο που ξεκινάει από την παραλία Μουτσούνα και κατευθύνεται προς την νότια πλευρά του νησιού θα φτάσετε στην παραλία Ψιλή Άμμος. Πρόκειται για μια απομονωμένη ακρογιαλιά.
Το δάσος με κέδρους, οι τεράστιοι αμμόλοφοι και τα καταγάλανα νερά δημιουργούν μια ειδυλλιακή ατμόσφαιρα που αξίζει να απολαύσετε.Στη βορειοανατολική πλευρά της Νάξου, κατευθυνόμενοι προς το χωριό Απόλλωνας, συναντάμε τη παραλία Αμπράμι, με τα ζεστά νερά.
Φτάνοντας στον Απόλλωνα, το γραφικό ψαροχώρι, θα δείτε στην είσοδο του χωριού το γιγαντιαίο μισοτελειωμένο Κούρο του Απόλλωνα.
Είναι η πιο ανεπτυγμένη τουριστικά περιοχή της ανατολικής πλευράς της Νάξου. H υπέροχη παραλία του συνδυάζει τη χρυσαφένια αμμουδιά με το ψιλό βότσαλο σε ορισμένα σημεία της, ενώ σε κοντινή απόσταση λειτουργούν αρκετά παραθαλάσσια ταβερνάκια για να γευματίσετε μετά το μπάνιο ή την περιήγησή σας στην περιοχή.
Η γοητεία του βουνού και των εύφορων κοιλάδων…
Τα ορεινά και ημιορεινά χωριά της Νάξου, με τις εύφορες κοιλάδες τους, στις οποίες παράγονται τα φημισμένα προϊόντα του νησιού όπως οι πατάτες, το κρασί,μέλι,ρακί ενώ οι γραφικοί οικισμοί με την παραδοσιακή αρχιτεκτονική τους, προσφέρονται για εκδρομές στην ύπαιθρο.
Ένα από τα ωραιότερα χωριά της κεντρικής Νάξου που αξίζει να επισκεφθείτε είναι η Απείρανθος ή Απεράθου κατά τους ντόπιους.
Εντυπωσιάζει με την μεσαιωνική αρχιτεκτονική του και την πίστη στις παραδόσεις που διακρίνει τους κατοίκους του.Στην ευρύτερη περιοχή συναντάμε αξιόλογες βυζαντινές εκκλησίες, ενώ στο χωριό λειτουργεί αρχαιολογικό και λαογραφικό μουσείο. Εδώ, θα δείτε τους πύργους των ενετών ηγεμόνων Σομμαρίπα, Κάστρι, Μπαρδάνη και τον ιδιαίτερα εντυπωσιακό πύργο του Ζευγώλη που χρονολογείται από τον 17ο αιώνα.
Το μεγαλύτερο χωριό της Νάξου είναι το Φιλότι που ξεχωρίζει για τη φυσική ομορφιά του. Είναι κτισμένο αμφιθεατρικά στους πρόποδες του βουνού Ζα, του υψηλότερου βουνού των Κυκλάδων (1002μ.), που η μυθολογία το θέλει να είναι ο τόπος που μεγάλωσε ο Δίας.
Το χωριό παρουσιάζει μεγάλη τουριστική κίνηση, τόσο λόγο των μνημείων που διαθέτει όσο και για την έντονη ζωή που υπόσχεται.
Η ευρύτερη περιοχή της Τραγαίας, γνωστή και ως ΄΄μικρός Μυστράς΄΄, αποτελεί την κεντρική, ημιορεινή Νάξο. Από την αρχαιότητα ως τις μέρες μας η περιοχή αυτή είναι το πιο εύφορο κομμάτι του νησιού. Πρόκειται για ένα λεκανοπέδιο κατάφυτο από ελιές και οπωροφόρα δέντρα απ’ όπου και προέρχεται ένα μεγάλο ποσοστό παραγωγής γεωργικών προϊόντων του νησιού. Ανάμεσα στους κάμπους συναντάμε τα όμορφα χωριά Χάλκι, Καλόξυλος, Δαμαλάς, Δαμαριώνας και Τσικαλαριό.
Στο χωριό Χάλκι σώζονται πολλά παλιά αρχοντικά σπίτια όπως ο πύργος
Γρατσία τα οποία μαρτυρούν την οικονομική ευρωστία που γνώρισε το χωριό σε παλαιότερες εποχές.
Ξεχωρίζουν οι βυζαντινές εκκλησίες της Παναγιάς της Πρωτόθρονης, της Παναγίας της Δροσιανής και του Αγίου Γεωργίου.
Επίσης, θα δείτε τους ενετικούς πύργους του Γκρατσία και του Μπαρότση.
Τέλος, σας προτείνουμε να κάνετε μια στάση και στο παραδοσιακό αποστακτήριο κίτρου που βρίσκεται στο Χαλκί, όπου θα δοκιμάσετε και θα πληροφορηθείτε τον τρόπο παραγωγής του παραδοσιακού λικέρ το οποίο κατασκευάζεται από τα φύλλα της κιτριάς και ονομάζεται κίτρο ενώ διατίθεται σε αρκετές διαφορετικές γεύσεις και αποχρώσεις.
Στη νοτιοανατολική πλευρά της Χώρας, σε μια εύφορη κοιλάδα είναι κτισμένο το χωριό Μέλανες. Η περιοχή εκτός από την φυσική της ομορφιά διαθέτει και σημαντικά αξιοθέατα Στη τοποθεσία Φλεριό βρίσκεται ο ένας από τους δύο μισοτελειωμένους Κούρους της Νάξου.
Συνεχίζοντας το οδοιπορικό μας στη νοτιοανατολική Νάξο, σε απόσταση 11 χλμ. από τη Χώρα, συναντάμε το Χωριό Σαγκρί. Με το παραδοσιακό του χρώμα και την αυθεντική κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική του θεωρείται ένας από τα ωραιότερα χωριά της ενδοχώρας. Στο χωριό σώζεται και ο ενετικό πύργος του Σομαρίπα, ενώ στη θέση Γύρουλας βρίσκεται ο αρχαίος ναός της Δήμητρας.Η νότια Νάξος είναι γνωστή με την ονομασία Λιβάδι. Ένα μεγάλο τμήμα της περιοχής καλύπτει ο εύφορος κάμπος όπου καλλιεργείται η πατάτα, το κύριο γεωργικό προϊόν του νησιού και είναι κτισμένα τα Λιβαδοχώρια που παρουσιάζουν μεγάλη τουριστική ανάπτυξη. Στο χωρίο Γλινάδο και συγκεκριμένα στη θέση Ύρια, βρίσκονται και τα ερείπια του αρχαίου ναού του Διονύσου, που κτίστηκε τον 6ο αιώνα π.Χ. Οι ανασκαφές στον αρχαιολογικό χώρο έφεραν στο φως πολλά σημαντικά ευρήματα.
Εικόνα της παραλίας της Νάξου.
Μυθολογία του Νησιού
O Δίας, ο πατέρας "ανδρών τε Θεών" κατά τους αρχαίους Έλληνες, λέγεται ότι γεννήθηκε στην Κρήτη, στη σπηλιά Ίδεον, αλλά μεγάλωσε στη Νάξο, και έτσι το ψηλότερο βουνό του νησιού πήρε το όνομά του Ζευς ή για τους ντόπιους Ζας.
Στη Νάξο εγκατέλειψε κατά τον μύθο ο Θησέας την Αριάδνη, η οποία τον είχε βοηθήσει προηγουμένως στην Κρήτη να σκοτώσει τον Μινώταυρο με τον όρο να την πάρει μαζί του.Η Αριάδνη ήταν κόρη του βασιλιά Μίνωα της Κρήτης και της Πασιφάης καθώς επίσης συνδέεται κυρίως με τον μύθο του Θησέα, το Μινώταυρο και με το θεό Διόνυσο. Στο γυρισμό τους για την ΑΘήνα, ο Θησέας και οι σύντροφοί του έκαναν μια στάση στο νησί της Νάξου. Εκεί, στο όνειρο του Θησέα εμφανίστηκε ο θεός Διόνυσος και του είπε ότι έπρεπε να φύγουν από το νησί χωρίς την Αριάδνη, αφού ήταν γραφτό να μείνει εκεί και να γίνει γυναίκα του. Η Αριάδνη έμεινε στη Νάξο και παντρεύτηκε το θεό Διόνυσο κι έτσι αναπτύχθηκε και η λατρεία της σαν θεότητα στο νησί όπου της χαρίστηκε χρυσό στεφάνι έργο του Ηφαίστου καθώς την έφερε μαζί του στον Όλυμπο. Η θνητή Αριάδνη μπόρεσε έτσι να γίνει αθάνατη σύζυγος θεού.
Την Αριάδνη τιμούσαν ιδιαίτερα σε νησιά όπως: Η Κρήτη, η Νάξο, η Δήλο, η Κύπρο, αλλά και στην Αττική και Πελοπόννησο, πράγμα που υποδεικνύει ότι λατρευόταν ως θεότητα του Αιγαίου και γενικότερα της Ανατολικής Μεσογείου (Αριάδνη Στην Αττική η λατρεία της Αριάδνης ήταν ενωμένη με εκείνη του Διονύσου στις εορτές των Οσχοφορίων, η καθιέρωση των οποίων αποδιδόταν στον Θησέα. Στενότερα βέβαια από κάθε άλλο μέρος συνδεόταν η Αριάδνη με τη Νάξο, όπου τιμούσαν το ζέυγος Αριάδνης-Διονύσου. Οι Νάξιοι πίστευαν ότι η Αριάδνη είχε πεθάνει εκεί και με τον Διόνυσο είχαν δύο παιδιά, τον Στάφυλο και τον Οινοπέα. Σύμφωνα με άλλες παραδόσεις, η Αριάδνη είχε παιδιά και με τον Θησέα, και πήρε τη θέση της στο ουράνιο στερέωμα στον αστερισμό του Βορείου Στεφάνου.
Ο πλούτος των περί της Νάξου μύθων αποδεικνύει τη σπουδαιότητα που είχε η Νάξος κατά την αρχαιότητα. Οι μύθοι αυτοί συνδέονται κυρίως με τη μυθολογούμενη γέννηση των τριών εγχώριων νυμφών Φιλίας, Κορωνίδας και Κλείδης (ήταν γυναικείες μορφές θεϊκής καταγωγής, νεαρές στην ηλικία, που ζούσαν μέσα στην άγρια φύση, τριγύριζαν στα βουνά, συνοδεύοντας την Άρτεμη και παίζοντας μαζί της. Ήταν όλες τους πανέμορφες, η Άρτεμη όμως ξεχώριζε με τη θωριά της ανάμεσά τους. Τραγουδούσαν και χόρευαν μαζί με τον Πάνα στα λιβάδια και στις πλαγιές, συνήθως κοντά στις πηγές. Υμνούσαν με τις γλυκιές φωνές τους τους Ολύμπιους θεούς και ιδιαίτερα τον πατέρα του Πάνα, τον Ερμή) που επιμελήθηκαν την ανατροφή του Διονύσου για τον οποίο η Νάξος ήταν η πατρίδα του. Αλλά και για τον Δία αναφέρεται πως εδώ ανατράφηκε και ενηλικιώθηκε όταν μεταφέρθηκε από τη Κρήτη, και ότι από εδώ εξόρμησε προκειμένου να καταλάβει τη βασιλεία των θεών. Μάλιστα στη κορυφή του όρους Ζας είναι δυνατή η ανάγνωση επιγραφής σε βράχο με παραφθαρμένα γράμματα "Όρος Διός Μηλωσίου". Στη Νάξο επίσης λατρευόταν και ο Απόλλων ο Τράγιος ή Τραγαίος, υπήρχε δε και αρχαίος ναός του Δηλίου Απόλλωνα έξω από την αρχαία πόλη καθώς και τέμενος προς τιμή του Ώτου και του Εφιάλτη. Από τον περίφημο αρχαίο ναό του Διονύσου κανένα ίχνος δεν έχει βρεθεί μέχρι σήμερα.Άλλοι ναξιακοί μύθοι αναφέρονται στη σχέση του Διονύσου με την Αριάδνη που τελικά απήγαγε στο όρος Δρίον και έλαβε σύζυγό του. Ακόμη αρχαία πηγή έξω από τη πόλη της Νάξου φέρει το όνομα Αριάδνη. Στη δε ανατολική πλευρά του όρους Κόρωνος υπάρχει ένα μεγάλο σε μήκος περίεργο σπήλαιο, που ακόμη δεν έχει αξιοποιηθεί, με διπλή είσοδο, ένα μεγάλο προθάλαμο και που συνεχίζει σε μήκος, εντός του οποίου υπάρχουν ίχνη αρχαίας λατρείας, που φέρει το όνομα της μιας των ναξίων νυμφών της Κορωνίδας, εκ της οποίας και το ομώνυμο χωριό. Σε όλη τη νήσο Νάξο σώζονται λείψανα αρχιτεκτονικά καθώς και πολλά των ιστορικών χρόνων.
Ιστορικά Στοιχεία-Κυκλαδικός Πολιτισμός-Νάξος
Την ονομασία Κυκλάδες χρησιμοποίησαν οι αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς για να χαρακτηρίσουν το πυκνό σύμπλεγμα των μικρών νησιών στο κέντρο του Αιγαίου πελάγους, τα οποία φαίνονται να σχηματίζουν έναν νοητό κύκλο γύρω από το ιερό νησί τους και τόπο λατρείας του Απόλλωνα, τη Δήλο. Τα νησιά αυτά υπήρξαν το λίκνο ενός σημαντικού πολιτισμού, του λεγόμενου Κυκλαδικού πολιτισμού, που άνθησε κατά την 3η χιλιετία π.Χ.
Τρείς είναι οι λόγοι που συνέτειναν στη γένεση και στην ανάπτυξη πολιτισμού στις Κυκλάδες κατά τους αρχαιότατους αυτούς χρόνους. Πρώτον, η στρατηγική γεωγραφική τους θέση, δεύτερο οι περιορισμοί του φυσικού τους περιβάλλοντος οι οποίοι ανάγκασαν τους νησιώτες να στραφούν εξαρχής στην θάλασσα προκειμένου να προσποριστούν τα απαραίτητα για την επιβίωση τους και τρίτο ο ορυκτός τους πλούτος, συγκεκριμένα ο οψιδιανός της Μήλου, η σμύριδα της Νάξου, ο μόλυβδος της Σίφνου, ο χαλκός της Κύθνου και της Σέριφου και, τέλος, η κατεξοχήν πρώτη ύλη των νησιών, το μάρμαρο.
Ο όρος κυκλαδικός πολιτισμός, τον οποίο ο Χρήστος Τσούντας (ήταν Έλληνας κλασικός αρχαιολόγος που ακολούθησε τον Σλήμαν και ολοκλήρωσε τις σημαντικότερες έρευνες στην αρχαιολογική θέση των Μυκηνών -ανάμεσα στις οποίες περιλαμβάνεται και η αναγνώριση του ανακτόρου. Διεξήγαγε σειρά επιθεωρήσεων στον ηπειρωτικό ελλαδικό χώρο, αναγνωρίζοντας τις περισσότερες μυκηναϊκές θέσεις και αρχαιολογικούς τόπους της πρώιμης ελλαδικής εποχής του Χαλκού στις Κυκλάδες. Διεξήγαγε πολλές ανασκαφές με σημαντικότερες το Σέσκλο και τον Άγιο Ανδρέα. Θεωρείται από πολλούς ο κωδικοποιητής της Κυκλαδικής περιόδου και της έννοιας Κυκλαδικός πολιτισμός. Σύμφωνα με μαρτυρίες των συγχρόνων του ο Τσούντας, ελλείψει πόρων, ήταν ταυτόχρονα ο διευθυντής, φωτογράφος, σχεδιαστής και επόπτης κατά τη διάρκεια του ανασκαφικου του έργου. Γεννήθηκε στη Στενήμαχο της Βόρειας θράκης νυν Ασσένοβγκραντ και σπούδασε στη γενέτειρά του Φιλιππούπολη και στην Αθήνα. Στη Γερμανία σπούδασε φιλολογία και αρχαιολογία. Επανερχόμενος στην Ελλάδα διορίστηκε καθηγητής στα Ζαρίφεια Εκπαιδευτήρια της Φιλιππούπολης. Το 1883 διορίστηκε έφορος αρχαιοτήτων στην Αθήνα και το 1904 έγινε καθηγητής αρχαιολογίας στο πανεπιστήμιο Αθηνών. Το 1926 εκλέχθηκε μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Ανάμεσα στους μαθητές του συγκαταλέγονται οι Χρήστος και Σεμνή Καρούζου, ο Γεώργιος Μυλωνάς, ο Γιάννης Παπαδημητρίου, ο Σπύρος Μαρινάτος κ.ά. Θεωρείται πως το ανασκαφικό του έργο χαρακτηριζόταν από ευστοχία των επιλογών και επιστημονική ακρίβεια) χρησιμοποίησε με γεωγραφική και χρονολογική σημασία, είναι συνώνυμος των όρων Πρωτοκυκλαδικός πολιτισμός ή Πρώιμη εποχή του Χαλκού ή Πρωτοχαλκή εποχή. Με τους όρους αυτούς προσδιορίζεται η πρώτη απο τις τρείς περιόδους στις οποίες διακρίνεται συμβατικά η εποχή του χαλκού στα νησιά των Κυκλάδων.
Η εποχή αυτή καλύπτει περίπου δύο χιλιετίες, δηλαδή το διάστημα απο το 3200 έως το 1100 π.Χ. ενώ διακρίνεται σε Πρωτοκυκλαδική, Μέση και Υστεροκυκλαδική.
Εποχή του Χαλκού
Η Νάξος έπαιξε σημαντικό ρόλο στον κυκλαδικό πολιτισμό, που φαίνεται να ξεκίνησε το 5500 π.Χ. και άνθησε το 3000 π.Χ. Μεταξύ των σημαντικών αλλαγών που προέκυψαν εκείνη την εποχή ήταν η εξέλιξη της ναυσιπλοΐας ,εξ ανάγκης, η κατασκευή και χρήση του χαλκού, η κεραμική και η επεξεργασία μαρμάρων. Στην περιοχή Γρότα στη χώρα της Νάξου αλλά και σε άλλες τοποθεσίες στο νησί έχουν βρεθεί πολλά κυκλαδικά ειδώλια καθώς και άλλα ευρήματα της περιόδου του κυκλαδικού πολιτισμού όπως σκεύη και εγχάρακτες παραστάσεις τα οποία εκτίθενται στο αρχαιολογικό μουσείο της Νάξου και στο αρχαιολογικό μουσείο στην Απείρανθο.
Το αρχαιολογικό μουσείο της Νάξου διαθετει τη δεύτερη μεγαλύτερη συλλογή σε κυκλαδικά ευρήματα μετά το αρχαιολογικό μουσείο της Αθήνας.
Μυκηναϊκά Χρόνια
Ένα μέρος της πρωτεύουσας της Νάξου στη μυκηναϊκή εποχή (1300 π.Χ.) ανακαλύφθηκε κάτω από την πλατεία, μπροστά από τον Ορθόδοξο καθεδρικό Ναό, στη Χώρα, εκεί όπου είναι σήμερα ο αρχαιολογικός χώρος Γκρότα. Ακριβώς κάτω από την πλατεία έχει διαμορφωθεί επιτόπιο μουσείο. Το μουσείο έχει γυάλινο δάπεδο και με υπερυψωμένους διαδρόμους, οι επισκέπτες διέχονται πάνω από τα αποκαλυφθέντα ερείπεια -τείχος, σπίτια και εργαστήρια- της μυκηναϊκής περιόδου (1400 - 1100 π.Χ.). Μυκηναϊκής εποχής ευρήματα διακοσμημένα με χρώμα, αγγεία, όπλα, σκεύη κλπ. εκτίθενται επίσης στο αρχαιολογικό μουσείο της Νάξου.
Κλασική Αρχαιότητα
Κατά τη διάρκεια των επόμενων χρόνων η Νάξος κατοικήθηκε από τους Ίωνες, που σηματοδότησαν μια ιδιαίτερα σημαντική περίοδο για το νησί, κατά την οποία ξεκινάει και φτάνει στην κορύφωσή της η κλασική περίοδος (7ος-6ος αιώνας π.Χ.), με παράλληλη άνθηση των τεχνών, και ειδικά της γλυπτικής και της αρχιτεκτονικής. Η Πορτάρα, η μεγάλη μαρμάρινη πύλη που στέκεται ψηλά στη νησίδα Παλάτια, που σήμερα είναι ενωμένη με τη Χώρα της Νάξου, είναι ό,τι απέμεινε από το ναό του Απόλλωνα, που ξεκίνησε να χτίζεται εκείνη την περίοδο.
Το 490 π.Χ. η Νάξος καταστράφηκε από τους Πέρσες. Μετά από την τελική ήττα των Περσών από τους Έλληνες, η Νάξος εξαναγκάστηκε να γίνει μέλος της Αθηναϊκής Συμμαχίας, αφού προηγουμένως καταστράφηκε, ό,τι είχε απομείνει από την προηγούμενη καταστροφή και πυρπολήθηκε από τον αθηναϊκό στόλο (466 π.Χ.), ενώ ο Περικλής εγκαθίδρυσε φρουρά εκ 500 κληρούχων υπό το στρατηγό Τολμίδη (453 π.Χ.) προκειμένου να την αφαιμάζει οικονομικά προς όφελος της Αθηναϊκής Δημοκρατίας. Μετά το τέλος της Αθηναϊκής Δημοκρατίας, ύστερα από περίπου ενάμιση αιώνα, η Νάξος υπήρξε έρμαιη των εκάστοτε θαλασοκρατούντων και ουσιαστικά δεν κατάφερε ποτέ να ανακάμψει και να ξανακερδίσει την παλιά της δόξα και σημασία.
Από την εποχή εκείνη σώζεται το ιερό της Δήμητρας κοντά στο χωριό Σαγκρί, το οποίο έχει εν μέρει αναστηλωθεί. Ο ναός θεωρείται πολύ σημαντικός για την αρχαιολογία, επειδή έχει σωθεί σε καλή κατάσταση και δίνει πολλές πληροφορίες για τον τρόπο κατσκευής και την αρχιτεκτονική των αρχαίων ναών. Κοντά της έχει ανεγερθεί μουσείο, στο οποίο εκτίθενται ευρήματα από τον ναό που δε χρησιμοποιήθηκαν κατά την αναστήλωση καθώς και τα ευρήματα από την μετέπειτα επί του ναού ανεγερθείσα παλαιοχριστιανική βασιλική. Το μουσείο και ο αρχαιολογικός χώρος έχουν βραβευθεί με το βραβείο Europa Nostra [news.kathimerini.gr]
για την ευαίσθητη ανασκαφή, την αναστήλωση και την επιτυχημένη ενσωμάτωσή τους στο φυσικό περιβάλλον.
Βυζαντινά Χρόνια
Η Νάξος ανήκε κατά τους βυζαντινούς χρόνους στο Θέμα (Βυζάντιο) του Αιγαίου. Στη Νάξο βρίσκονται πολλές βυζαντινές εκκλησίες. Η κοιλάδα της Τραγαίας ονομάζεται και "μικρός Μυστράς" λόγω των πολλών εκκληισών που είναι σπαρμένες παντού. Υπάρχουν εκκλησίες που χρονολογούνται από τον 7ο έως το 15ο αι. Πιο γνωστή είναι η Παναγία η Δροσιανή, η οποία διέθετε 3 στρώσεις τοιχογραφιών με την παλαιότερη να ανάγεται στον 7ο αιώνα. Κάποιες από αυτές τις εκκλησίες χτίστηκαν κατά την περίοδο της Εικονομαχίας και φέρουν τοιχογραφίες με "ανεικονικό διάκοσμο", τοιχογραφίες δηλαδή που δεν απεικονίζουν αγίους, αλλά γεωμετρικά σχήματα και φυτά. Τα τελευταία χρόνια οι διάσπαρτες αυτές εκκλησίες είναι ανοικτές τα πρωινά και μπορεί κανείς να τις επισκεφτεί.
Ενετοκρατία και το Δουκάτο των Κυκλάδων
Το Δουκάτο της Νάξου ή Δουκάτο του Αρχιπελάγους ιδρύθηκε το 1207 από τον στρατιωτικό Μάρκο Σανούδο. Περιελάμβανε τα νησιά Πάρο, Αντίπαρο, Μήλο, Ίο, Κύθνο, Αμοργό, Κίμωλο, Σίφνο, Σίκινο, Σύρο και Φολέγανδρο και είχε έδρα την Νάξο. Η δυναστεία που ίδρυσε ο Μάρκος Σανούδος διήρκεσε ως το 1383, οπότε τη διοίκηση του δουκάτου ανέλαβε η οικογένεια των Κρί(ε)σπων μέχρι το 1566, έτος κατάλυσης του δουκάτου από τους Οθωμανούς.
Η Νάξος σήμερα
Η Νάξος σήμερα διοικητικά χωρίζεται σε δύο κύριους δήμους. Τον Δήμο της πόλεως Νάξου (Χώρας) και τον Δήμο Δρυμαλίας (Χαλκείου ή Τραγαίας). Ο Δήμος Νάξου περιλαμβάνει 11 δημοτικά διαμερίσματα στα οποία και υπάγονται 30 χωριά και οικισμοί, κυρίως, γύρω από τη Χώρα Νάξου. Ο Δήμος Δρυμαλίας περιλαμβάνει επίσης 11 δημοτικά διαμερίσματα στα οποία και υπάγονται τα υπόλοιπα 38 χωριά και οικισμοί κυρίως της κεντρικής, ανατολικής, βόρειας και βορειοδυτικής Νάξου. Συγκεκριμένα η διοικητική αυτή διαίρεση με τα επιμέρο διοικητικά διαμερίσματα και τα υπαγόμενα χωριά και οικισμούς σύμφωνα και με την τελευταία απογραφή (2001) κατοίκων είναι 18.188 κάτοικοι.
Επίσης στη Νάξο βρίσκεται κοντά στο χωριό Απείρανθος, το μοναδικό στον κόσμο ορυχείο σμύριδας όπου κατά τακτά χρονικά διαστήματα γίνεται ακόμη εξόρυξη της και αυτό διότι δύναται τεχνητής κατασκευής παρόμοιας ποιότητας. Σμύριγδα ή στη τοπική διάλεκτος σμυρίγλι, το μοναδικό μέρος του κόσμου που υπάρχει το συγκεκριμένο ορυκτό η σμύριγδα σε εκμεταλλεύσιμη ποσότητα είναι στο νησί της Νάξου αλλά όμως μικρά κοιτάσματα χωρίς όμως εμπορική εκμετάλλευση βρίσκονται και στην Τουρκία. Στους βόρειους ορεινούς όγκους της Νάξου και ανάμεσα στα χωριά Απείρανθος, Κεραμωτή, Κόρωνος, Κωμιακή, Σκαδό, Απόλλωνα και Λυώνα, εξορύσσεται ακόμα και σήμερα το σμυρίγλι. Αμέτρητες οι εφαρμογές του συγκεκριμένου υλικού, μετά από βιομηχανική επεξεργασία. Σμυριδόπανα, σμυροδοτροχοί λειαντήρες είναι προϊόντα που βρίσκονται στην αγορά και βασίζονται στην πρώτη ύλη που εξορύσσεται στη Νάξο. Αξιοσημείωτο είναι ότι η συγκεκριμένη απασχόληση ήταν τελείως εξειδικευμένη, βαριά, ανθυγιεινή και επικίνδυνη εργασία με αποτέλεσμα ο κύριος ασφαλιστικός οργανισμός του κράτους το Ι.Κ.Α. να διατηρεί ειδική κατηγορία ασφαλισμένων μέχρι σήμερα σμυριδεργάτες - σμυριδοένσημα.
Εκπληκτικό φαινόμενο αποτελούσε ο τρόπος μεταφοράς του προϊόντος από τους τόπους παραγωγής, ορεινοί όγκοι βόρειας Νάξου, στο λιμάνι που γινόταν το ζύγισμα και η φόρτωσή του στα πλοία δηλαδή στη Μουτσούνα, ανατολικά παράλια Νάξου.
Για περισσότερα από 100 χρόνια λειτουργούσε ο εναέριος συρματόδρομος. Ο εναέριος συρματόδρομος ήταν στην ουσία ένα υπέργειο σύστημα μεταφοράς του υλικού, διπλής κατεύθυνσης με συρματόσχοινα και βαγονέτα, κάτι σαν τα σύγχρονα τελεφερίκ. Ακόμα σήμερα στο λιμάνι της Μουτσούνας υπάρχουν οι εγκαταστάσεις με την τεράστια πετρελαιομηχανή έλξης καθώς και οι αποθηκευτικοί χώροι του προϊόντος. Το εναέριο όμως αυτό σύστημα μεταφοράς έχει σταματήσει, να λειτουργεί περίπου 25 χρόνια, μετά την ολοκλήρωση αναγκαίων έργων οδοποιίας και η μεταφορά γίνεται με βαρέα φορτηγά οχήματα. καθώς γνωστά ήδη από την αρχαιότητα είναι ακόμα τα μάρμαρα και ο γρανίτης που προέρχονται από το νησί.
Αγαπητέ αναγνώστη, η παρούσα ιστοσελίδα δημιουργήθηκε με ατομική πρωτοβουλία κυρίως για να δείξει εκτός των άλλων ένα πολύ μικρό κομμάτι της βαθίας ιστορίας της Νάξου που έχει της ρίζες από π.Χ. επόχης και το σημαντικότατο ρόλο που είχε στην ανάπτυξη του Κυκλαδικού πολιτισμού γεγονός που στο πέρασμα των χρόνων παραμελήθηκε επισταμένα για χάρην της τουριστικής βιομηχανίας που σκοπό έχει την επιδερμική διασκέδαση. Εσείς διαβάτες της ζωής μη λησμονείτε το εξής:
Εστί παντοτινά Άξιος ο Νάξιος...
Περισσότερα... »
